محمد اولیایی‌فرد تا کنون چندبار بخاطر دفاع از دگراندیشان و منتقدان به جمهوری اسلامی زیر فشار قرار گرفته است. وی از جمله به‌خاطر سخن گفتن در مورد شکنجه شدن یکی از موکلانش در زندان و غیرعادلانه بودن حکم اعدام برای موکل دیگرش که زیر ۱۸ سالش بوده، مؤاخذه و متهم به "نشر اکاذیب" یا "تبلیغ علیه نظام" شده است. روز شنبه (اول ماه مه / ۱۱ اردیبهشت)، که مصادف با روز جهانی کارگر بود، وی در دادگاه انقلاب بازداشت و با دستبند و پابند روانه زندان اوین شد. گفت‌وگویی با عبدالفتاح سلطانی، یکی از سه وکیل محمد اولیایی‌فرد.
دویچهوله: آقای سلطانی، مطلع شدیم که موکل شما، آقای محمد اولیایی‌فرد، دیروز (شنبه ۱۱ اردیبهشت) بازداشت شدهاند. اطلاع دارید بازداشت ایشان به چه صورتی بوده است؟
عبدالفتاح سلطانی: متاسفانه، طبق آنچه من اطلاع دارم، ایشان قرار بود ساعت ۱۰ صبح دیروز ملاقاتی با آقای عظیمی، معاون قضایی ریاست کل دادگاه‌های انقلاب اسلامی تهران، داشته باشد. قرار بود من هم همراه ایشان باشم که مریض شدم و نتوانستم بروم و ایشان به تنهایی رفته بودند. ظاهراً در حین ملاقات یا زمانی که از پلهها بالا میرفتند، مدیر دفتر شعبهی ۲۶ ایشان را میبیند و به اجرای احکام اطلاع میدهد. آنطور که من از همسر آقای اولیایی‌فرد شنیدهام، ایشان را دستبند و پابند میزنند و به زندان اوین میفرستند. در حالی که رأی شعبهی ۲۶ دادگاه انقلاب هنوز نه به خود ایشان به عنوان متهم و نه به وکلای ایشان که یکی از آنان من هستم، ابلاغ نشده است. حکم آقای اولیایی‌فرد به هیچکدام از وکلا ابلاغ قانونی نشده است.
این متاسفانه رویهی خلاف قانونی است که رأی را تحویل متهم یا محکومالیه نمیدهند و به وکلا زنگ میزنند یا آنها را در راهرو میبینند و میگویند «بیایید بنشینید از روی رأی بنویسید». چون این اقدامی خلاف قانون است، دستگیری ایشان هم به نظر ما، خلاف قانون است و در حکم توقیف غیرقانونی است. در واقع کسانی که ایشان را دستگیر کرده‌اند، خودشان به عنوان توقیف غیرقانونی باید تحت پیگرد قرار بگیرند.
آقای اولیایی‌فرد، دو ماه پیش نیز بازداشت شده بودند. آیا موضوع این بازداشتها در پیوند با هم قرار دارد؟
بله؛ آقای اولیایی‌فرد در ۱۷ اسفند در ارتباط با همین پرونده به مدت شش یا هفت روز بازداشت شدند. بعد بنا به دستوری که از مقامات قضایی صادر شده بود، جلوی ادامهی بازداشت گرفته شد و ایشان بعد از یک هفته آزاد شدند. دوباره در همین رابطه، عین همان شیوهی قبل را عمل کردند و ایشان را بازداشت کردند.
این بازداشتها در رابطه با چه مساله و اتهامی بوده است؟
آقای اولیایی‌فرد مصاحبهای داشته و گفتهاند که ایشان در این مصاحبه علیه نظام تبلیغ کرده است. اتهام اصلی پرونده "تبلیغ علیه نظام" است. در حالی که هر انسان بیطرفی میداند که وقتی دفاع از یک متهم به عهدهی یک وکیل قرار میگیرد و هنگامی که وکیل در رابطه با این اتهام توضیحاتی به رسانهها میدهد، ممکن است در اثر لغزشهای کلامی یا لفظی، کلمهای پس و پیش بشود. ولی متاسفانه برای این که بین وکلا ارعابی ایجاد کنند و وکلایی − که تعدادشان هم زیاد نیست − از متهمین سیاسی عقیدتی دفاع میکنند را بترسانند، این قبیل برخوردها را با وکلا میکنند که بقیه حساب کار دستشان بیاید. این نشان میدهد که وکیل حتی در دفاع از موکلاش آزادی قانونی را ندارد.
بازداشت آقای اولیایی‌فرد در روز جهانی کارگر اتفاق افتاده و میدانیم که ایشان وکیل مدافع برخی فعالان کارگری هم هستند. آیا این همزمانی به نظر شما، اتفاقی بوده است؟
فکر نمیکنم دستگیری ایشان به این دلیل بوده باشد. چون علت اصلی آن شیوههای غیرقانونیای است که برخی از شعبات دادگاه‌های انقلاب درپیش گرفتهاند. بعید به نظر میرسد که ارتباطی به روز کارگر داشته باشد.
وکلای ایشان که تا جایی که ما اطلاع داریم، سه نفر هستند و یکی از آنها نیز شما هستید، چه اقدامی برای دفاع از ایشان و آزادیشان انجام خواهند داد؟
اولاً خود ایشان شکایتی علیه مدیر دفتر و قاضی شعبهی ۲۶، به دادسرای کارکنان دولت ارائه داده بودند که همین الان مطرح است. ضمناً ما نامهای نوشتهایم و احتمالا در همین هفته سراغ مقامات عالیرتبه قضایی در سطح دادگستری استان خواهیم رفت تا ببینیم آنها چه دستوری میدهند و چه اقدامی در رابطه با این قضیه میتوانند انجام بدهند که بشود جلوی این عمل غیرقانونی را گرفت.
امکان دارد این پرونده، یک بار برای همیشه، حداقل در مورد آقای اولیایی‌فرد، بسته شود؟
امیدوار هستیم؛ البته احتمال آن ضعیف است، چون متاسفانه روال این بوده که برای هرکس پرونده درست کرده‌اند، اگر اولی به نتیجه نرسیده، دومی، سومی و… را به جریان میاندازند و همچنان ادامه میدهند تا زمانی که طرف یا خسته شود و یا بالاخره یک محکومیت چند ساله به او بدهند و از صحنهی وکالت و دفاع خارجاش کنند؛ همانطوری که در ارتباط با عدهای از وکلا این کار را کرده‌اند.
مصاحبه‌گر: کیواندخت قهاری
تحریریه: شهرام احدی
