مقام زن در ايران باستان

مقام زن در ايران باستان

در ايران باستان هميشه مقام زن و مرد برابر و در کنار هم ذکرشده است، حتي گروهي از ايزدان مانند آناهيتا زن هستندو در ميان امشاسپندان ، امرداد و خرداد و سپندارمذ ، که صفات اهورامزدا است زن ميباشند.



وآنچه در اوستا آمده است همه نشانه اي از همسنگي زن و مرد است، در فروردين يشت چنين آورده شده : اينک فروهر همه مردان و زنان پاک را مي ستائيم آنان که روان هايشان در خور ستايش و فروهر هايشان شايسته است اينک فروهر همه مردان و زنان پاکدين را مي ستائيم.



در زمان شاهنشاهي هخامنشيان ، براساس لوح هاي گلي تخت جمشيد زنان هم دوش مردان در ساختن کاخ هاي شاهان هخامنشي دست داشتند و دستمزد برابر دريافت مي نمودند، پيشه بيشتر زنان در دوره هخامنشيان صيقل دادن نهائي سنگ نگاره ها و همچنين دوخت و دوز و خياطي بوده است. بنابراين در شاهنشاهي بزرگ هخامنشي با برابري و تساوي خقوق زنان با مردان سر و کار داريم.



بايد خاطرنشان کرد که زنان در زمان بارداري و با بدنيا آوردن کودکي براي مدتي از کار معاف ميشدند ، اما از حداقل خقوق براي گذران زندگي برخوردار مي گشتند و علاوه بر آن اضافه خقوقي بصورت مواد مصرفي ضروري زندگي دريافت مي نمودند، همچنين در گل نوشته هاي تخت جمشيد شاهد آن هستيم که در کارگاههاي خياطي ، زنان بعنوان سرپرست و مدير بودند و گاه مردان زيردست زنان قرار مي گرفتند.



اما زنان خاندان شاهي از موقعيت ديگري برخوردار بودند ، آنان مي توانستند به املاک بزرگ سرکشي کنند و کارگاه هاي عظيم را با همه کارکنانش اداره و مديريت مي کردند و درآمدهاي بسيار زياد داشتند ، اما بايد خاطرنشان کرد که حسابرسي و ديوان سالاري هخامنشي حتي براي ملکه هم استثنا قائل نمي شد و محاسبه درآمد و مخارج از وي مطالبه مي کرد.



در يکي از گل نوشته ها ( لوح هاي گلي ) رئيس تشريفات دربار داريوش بزرگ دستور تحويل 100 گوسفند را به ملکه صادر مي کند تا درجشن بزرگ تخت جمشيد که 2000 مهمان دعوت شده بودند ، بکار روند.



دريکي از مهرهاي بدست آمده از تخت جمشيد زني بلندپايه در صندلي تخت مانندي نشسته و پاهايش را روي چهارپايه اي گذارده و گل نيلوفري در دست دارد و تاجي برسرنهاده که چادري روي آن انداخته شده است و به تقليد از مجلس شاه ، نديمه اي در برابر او ايستاده و عود سوزي در آن ديده مي شود. اين مهر يکي از زنان ثروتمند دربار هخامنشي است که نقش مهمي در مديريت جامعه داشته است و دستورات خود را به اين مهر منقوش مي کرده است.



بنابراين با کمک گل نوشته هاي تخت جمشيد تصويري کاملا نو از زنان و ملکه هاي هخامنشي بدست مي آوريم که برخلاف ادعاي نويسندگان يوناني ، که آنها را عروسکهايي محبوس در حرم سراها مي دانستند، نه تنها همدوش مردان در آئين هاي مذهبي شرکت مي کردند ، بلکه در صحنه زندگي و در اداره امور کشور هم نقش و شخصيت مستقل خويش را حفظ مي کردند . بررسي دقيق لوح هاي ديواني تخت جمشيد نشان مي دهد، که زن در دوران فرمانروائي هخامنشيان بويژه در زمان شاهنشاهي داريوش بزرگ از چنان مقامي برخوردار بودند که در ميان همه خلق هاي جهان باستان نظير نداشت .