زرتشت یکی از شخصیت های مذهبی تاریخی است که گرچه پیام و افکار و تعلیماتش پس از پیمودن قرنها به امروز رسیده ، ولی خودش همچنان در هاله ای از ابهام و اسرار پوشیده شده مانده و تاکنون هم موضوع بحثهای داغ و اظهار نظرهای ضد و نقیض تاریخنگاران و پژوهشگران است .
اختلاف عقیده از معنی نام او گرفته تا سرزمین محل تولد و مبانی فکری او وجود دارد . نام زرتشت چنانکه از سروده های خود او برمی آید ( زرت اوشتره اسپتیمه ) است که برای آن معنای بسیاری از اخترشناسی و ستاره شناسی و ستاره طلایی تا دارنده شتر زرین و دارنده شتر پیر ذکر شده که از میان آرای موجود بر روی معنی آخر توافق بیشتری وجود دارد . تاریخ ظهور زرتشت هم مانند دیگر مطالب مربوط به او بحث انگیز است . این تاریخ را از 6000 تا 600 سال پیش از میلاد برآورد می کنند و البته هر کس برای اثبات نظریه خود دلایلی دارد ولی محاسبات سنتی تاریخ ظهور او را 660 سال قبل از میلاد مسیح می داند . درباره محل تولد زرتشت هم چندین نظریه وجود دارد . بعضی ها او را متولد ری می دانند در حالی که عده ای دیگر معتقدند که او در سرزمین آذربایجان یعنی در غرب ایران متولد شده است . در عین حال بعضی دیگر که امروزه اکثریت هم دارند معتقدند که زرتشت متعلق به نواحی شرقی ایران یعنی اطراف خوارزم و مرو و هرات است اما آنچه به طور سنتی درباره او آمده چنین است : در حدود سالهای 660 قبل از میلاد ، در آذربایجان و نزدیک دریاچه ارومیه طفلی از تبار شاهان ماد بدنیا آمد که نام پدرش پوروش اسپه و نام مادرش دغدو بود . او تا سن 15 سالگی پیش پدرش که مردی دانشمند و پرهیزگار بود تعلیم دید و پرورش پیدا کرد و در 15 سالگی از جامعه کناره گیری کرد و به تفکر پرداخت و در سن 30 سالگی به پیامبری مبعوث شد و تازه در این وقت نام زرتشت به خود گرفت که معنی آن این است ( کسی که نور طلایی بر سرو صورت دارد ).
زرتشت دوازده سال به تبلیغ دین خود در نواحی غربی پرداخت ولی سران قوم شروع به دشمنی با او کردند به طوری که زرتشت ناچار از ترک سرزمین زادگاه خود شد و به نواحی شرقی ایران گریخت . او در بلخ نزد گشتاسپ که پادشاه آن سرزمین بود رفت و او را به دین خویش دعوت کرد و گشتاسپ هم که به عقاید او گرویده بود به حمایت از او پرداخت و دین او را در آن نواحی گسترش داد .
اختلاف عقیده از معنی نام او گرفته تا سرزمین محل تولد و مبانی فکری او وجود دارد . نام زرتشت چنانکه از سروده های خود او برمی آید ( زرت اوشتره اسپتیمه ) است که برای آن معنای بسیاری از اخترشناسی و ستاره شناسی و ستاره طلایی تا دارنده شتر زرین و دارنده شتر پیر ذکر شده که از میان آرای موجود بر روی معنی آخر توافق بیشتری وجود دارد . تاریخ ظهور زرتشت هم مانند دیگر مطالب مربوط به او بحث انگیز است . این تاریخ را از 6000 تا 600 سال پیش از میلاد برآورد می کنند و البته هر کس برای اثبات نظریه خود دلایلی دارد ولی محاسبات سنتی تاریخ ظهور او را 660 سال قبل از میلاد مسیح می داند . درباره محل تولد زرتشت هم چندین نظریه وجود دارد . بعضی ها او را متولد ری می دانند در حالی که عده ای دیگر معتقدند که او در سرزمین آذربایجان یعنی در غرب ایران متولد شده است . در عین حال بعضی دیگر که امروزه اکثریت هم دارند معتقدند که زرتشت متعلق به نواحی شرقی ایران یعنی اطراف خوارزم و مرو و هرات است اما آنچه به طور سنتی درباره او آمده چنین است : در حدود سالهای 660 قبل از میلاد ، در آذربایجان و نزدیک دریاچه ارومیه طفلی از تبار شاهان ماد بدنیا آمد که نام پدرش پوروش اسپه و نام مادرش دغدو بود . او تا سن 15 سالگی پیش پدرش که مردی دانشمند و پرهیزگار بود تعلیم دید و پرورش پیدا کرد و در 15 سالگی از جامعه کناره گیری کرد و به تفکر پرداخت و در سن 30 سالگی به پیامبری مبعوث شد و تازه در این وقت نام زرتشت به خود گرفت که معنی آن این است ( کسی که نور طلایی بر سرو صورت دارد ).
زرتشت دوازده سال به تبلیغ دین خود در نواحی غربی پرداخت ولی سران قوم شروع به دشمنی با او کردند به طوری که زرتشت ناچار از ترک سرزمین زادگاه خود شد و به نواحی شرقی ایران گریخت . او در بلخ نزد گشتاسپ که پادشاه آن سرزمین بود رفت و او را به دین خویش دعوت کرد و گشتاسپ هم که به عقاید او گرویده بود به حمایت از او پرداخت و دین او را در آن نواحی گسترش داد .