چند ساعت پس از قطع مذاكرات عراق و كويت بر سر تقسيم درآمد نفت يك منطقه مرزي، ارتش عراق در دومين ساعت بامداد دوم اوت 1990(روزي چون امروز) به كويت حمله برد و برق آسا اين سرزمين را متصرف شد و ضميمه خاك عراق كرد. حمله نظامي با شركت يكصد هزار سرباز، هفتصد تانك، چهار اسكادران هوايي و كل ناوگان عراق آغاز شده بود. امير كويت و خانواده او قبلا به كشور سعودي فرار كرده بودند. كاخ امير، ساختمان وزارت دفاع كويت و چند نقطه حساس ديگر بمباران شد. دفاع، چندان سنگين نبود و تلفات نخستين روز حمله، نسبتا سبك گزارش شده بود. دولت عراق كه از دهها سال پيش از آن، كويت را جزيي از خاك عراق مي دانست پس از استقرار در اين سرزمين شنزار كوچك، آن را يك ايالت عراق اعلام كرد و فرماندار عراقي گمارد. شوراي امنيت سازمان ملل همان روز ضمن تصويب قطعنامه اي عمل دولت عراق به رياست صدام حسين را يك تجاوز آشگار اعلام داشت و خواست كه نيروهاي عراقي فورا و بدون قيد و شرط خاك كويت را ترك گويند. دولت هاي اروپايي و آمريكا حسابهاي بانكي و ذخاير كويت را بلوكه كردند تا عراق اين پولها را دريافت نكند.
اختلاف ظاهري عراق و کويت بر سر بهره برداري از منطقه نفتي واقع در مرز مشترک بود. عراق حق خود را از محل صدور اين نفت مطالبه مي كرد و به علاوه دولت كويت را متهم مي ساخت كه از راه خصومت، بازارهاي بين المللي را انباشته از نفت خام كرده تا عراق از محل صادرات نفت خود پولي به دست نياورد و نتواند كشور را كه هشت سال درگير جنگ بود مرمت كند. اتحاديه عرب براي حل اين مسئله، بموقع اقدام نکرده بود!. به علاوه، عراق قبلا از سفير آمريكا در بغداد اين اطمينان را به دست آورده بود كه دولت آمريكا وارد مناقشات عراق با كويت نخواهد شد.
مورخاني كه اخيرا درباره رويداد تصرف كويت در اوت 1990 كتاب نوشته اند به دليل پيامدهاي اين عمل، آن را رويدادي ناتمام خطاب كرده و نظرات متعدد ابراز داشته اند كه چند نمونه از اين نظرات در زير مي آيد:
××× صدام حسين در زماني نادرست كويت را تصرف كرد، زماني كه از ابر قدرت شوروي تنها نامي باقي مانده بود و در شرف فروپاشيدگي بود. صدام حتي باور نمي كرد كه شوروي در شوراي امنيت برضد عراق كه متحد قديمي اش بود و باهم قرارداد دوستي داشتند راي دهد.
××× رئيس جمهور عراق خيلي آسان فريب سفير آمريكا را خورده بود. صدام حساب نكرده بود كه همه تلاش آمريكا، استقرار در منطقه خليج فارس و قلمرو كشور سعودي است و با اين كه در طول جنگ با ايران در جريان بازي هاي آمريكا قرارداشت، دچار اشتباه محاسبه شد.
××× صدام حسين نه نظامي بود و نه ديپلمات و نه تاريخ تحولات جهان را خوانده بود. اگر كوچكترين اطلاعي از جنگ داشت، قبل از اين كه بگذارد، آمريكا در سعودي، قطر و بحرين نيرو پياده كند هر سه منطقه را متصرف مي شد و در آن زمان قادر به اين كار بود و يا دست كم منابع نفت منطقه را نابود مي كرد تا جهان به التماس افتد و دولتهاي عربي صاحب نفت نتوانند هزينه لشكركشي آمريكا را تعهد كنند و بپردازند. اگر ديپلمات بود قبلا اختلافات خود را با سوريه برطرف مي ساخت و پاي مسكو را به ماجراي كويت مي كشانيد و با اين كار احتمالا موفق به احياء ميليتاريسم روسيه و نجات شوروي و در نتيجه خود مي شد.
××× صدام پس از مشاهده ائتلافي كه آمريكا برضد او ساخته بود بايد دست عقب نشيني تاكتيكي نزد تا منتظر فرصت ديگري شود، همان كاري را كه ژنرال عبدالكريم قاسم در اوايل دهه 1960 در برابر انگلستان انجام داد. (عراق از آن زمان كه كويت هنوز تحت الحمايه و در كنترل انگلستان بود مدعي آن سرزمين بود و عبدالكريم قاسم رئيس دولت وقت عراق در آغاز دهه 1960 و هنگامي كه صحبت از خروج انگلستان از شرق سوئز و دادن استقلال به كويت در ميان بود در صدد تصرف مسلحانه كويت برآمده بود كه با تهديد نظامي انگلستان روبرو شده و موقتا ساكت شده بود)
××× تنها كار درستي كه صدام در آن زمان انجام داد حل چند مسئله فوري مرزي با ايران بود و اگر بقيه مسائل با ايران را حل كرده بود اينك در زندان نبود و در كشوري ديگر پناهنده بود.
××× صدام روي تهديد اوليه خود ايستادگي نكرد كه اگر نيروي خارجي درصدد حمله به عراقي ها در كويت برآيد شهر كويت را به گورستان تبديل خواهد كرد و در برابر نيروهاي موتلف دست به جنگ شهري و خياباني نزد كه طولاني و پر تلفات است.
××× صدام پس از اخراج از كويت، با اين كه از فكر ساختن اسلحه اتمي منصرف شده بود تكبر خود را فرو نداد و درهاي عراق را به روي بازرسان بين المللي باز نگذارد تا دولت آمريكا فرصت اشغال نظامي عراق به دست نياورد. او خود فرصت سازش با كلينتون را كه ملايمتر از جورج بوش بود سوخت و از دست داد. تصور صدام كه كلينتون بيش از حد هوادار اسراييل است اغراق آميز بود.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر